Lemúrinn

Rætt um hina stórhættulegu Beastie Boys hjá Opruh árið 1986

 

Það var reið­arslag fyrir marga þegar frétt­ist í byrjun maí að Adam Yauch, einn af stofn­endum rappsveit­ar­innar Beastie Boys frá New York væri lát­inn 47 ára að aldri úr krabbameini.

 

Enda er Beastie Boys ein áhrifa­mesta hljóm­sveit síð­ustu áratuga, og afar vin­sæl allt frá því er dreng­irnir slógu fyrst í gegn með frum­legri tónlist og textum á níunda áratugnum.

Beastie Boys árið 1986.

 

Hér skyggn­umst við aftur í for­tíð­ina — alla leið til Reaganáranna í Bandaríkjunum þegar Beastie Boys voru nýbúnir að slá í gegn. Árið 1986 var í sett­inu hjá Opruh [Lesa meira …]

Tékkneskur forfaðir Spiderman berst við nasista

 

Gorm-​​maðurinn og SS (Pérák a SS) er ein af fyrstu stutt­myndum tékk­neska teikn­ar­ans og kvik­mynda­gerð­ar­manns­ins Jirí Trnka, ein­hvers áhrifa­mesta teikni­mynda­smiðar í aust­ur­hluta Evrópu. Myndin var gerð undir lok seinni heims­styrj­aldar, árið 1945.

 

Í henni segir frá sót­ara nokkrum sem berst við nas­ista á tékk­neskrar borgar. Grímuklæddur sót­ar­inn, skopp­andi milli húsa­þaka með gorma undir ilj­unum, minnir dálítið á hinn banda­ríska Spiderman, en sá kom ekki fram á sjón­ar­sviðið fyrr en á sjötta áratugnum og gat því ekki lumbrað á SS-​​mönnum.

Besta popplag allra tíma?

Besta popplag allra tíma?

Sú var tíðin að popp­tón­list­ar­menn létu sig varða um vanda­mál heims­ins. Á árunum 1983–1985 herj­uðu miklir þurrkar á Eþíópíu og Erítreu á aust­ur­strönd Afríku og í kjöl­farið fylgdi skelfi­leg hung­urs­neyð. Margir muna sjálfsagt eftir söfn­un­ar­baukum sem gengu hér á Íslandi frá Hjálparstofnun kirkj­unnar en það eru örugg­lega ennþá fleiri sem muna eftir heims­frægum popp­urum, sem tóku höndum saman til að safna fé handa þeim sem áttu um sárt að binda í Afríku.

 

Á Íslandi muna senni­lega allir eftir fram­lagi þeirra Midge Ure og Bob Geldof, en þeir sömdu lagið Let Them Know It’s Christmas og var það flutt af [Lesa meira …]

Orhan Gencebay leikur á saz

 

Tyrkinn Orhan Gencebay er einn af heims­ins fremstu leik­urum á tyrk­neska strengja­hljóð­færið baglama eða saz. Hann er líka söngv­ari, frum­kvöð­ull á sviði tyrk­neskar dæg­ur­tón­listar, kvik­mynda­stjarna og alltaf með óaðfinn­an­lega snyrti­legt yfir­vara­skegg.

 

Hér flytur hann lagið Hatasız kul olmaz (eng­inn er full­kom­inn). Þetta er atriði úr Crossing the Bridge, stór­góðri heim­ild­ar­mynd Fatih Akın (Gegen die Wand, Auf der and­eren Seite) um tón­list­ar­lífið í Istanbúl.

 

Takið endi­lega eftir glæsi­legu mál­verk­inu á veggnum sem sýnir hann sjálfan spila, jafn­vel, að því er virð­ist, í sömu skyrtu.

Sovéski Hobbitinn

Sovéski Hobbitinn

Hobbitinn, hin klass­íska saga J.R.R. Tolkien, kom út í Sovétríkjunum árið 1976. Sagan, sem er nokk­urs konar inn­gangur að hinum mikla bálki Hringadróttinssögu, fjallar um ævin­týri hobbitans Bilbó Bagga og fyrstu kynni hans af hringnum eina og fyrrum eig­anda hans, Gollri.

 

Kvikmynd sem byggð er á sög­unni mun verða sýnd bráð­lega. Bókin kom fyrst út á íslensku árið 1978 í þýðingu feðg­anna Úlfs Ragnarssonar og Karls Ágústs Úlfs­sonar og kom svo einnig út í þýðingu Þorsteins Thorarensen, sem einnig þýddi Hringadróttinssögu.

 

Teikningarnar fyrir sov­ésku útgáf­una gerði M. Belomlinskíj. Hann túlk­aði orð Tolkiens á tölu­vert ólíkan hátt en til dæmis er gert [Lesa meira …]

Viðtal við Fritz Lang, meistara myrkursins

„Meistari myrk­urs­ins“ — það var við­ur­nefnið sem aust­ur­ríski kvik­mynda­leik­stjór­inn Fritz Lang fékk.

 

Hér sjáum við magnað við­tal sem banda­ríski leik­stjór­inn William Friedkin (þekkt­astur fyrir The French Connection og The Exorcist) tók við átrún­að­ar­goð sitt Lang, árið 1975.

 

Fritz Lang var fæddur í Vínarborg árið 1880 — sem þá var höf­uð­borg Austurríkis-​​Ungverjalands, hins gleymda stór­veldis í Evrópu sem virð­ist svo fjar­lægt okkur nútímamönnum.

 

Í hinu mikla umróti í kjöl­far fyrri heims­styrj­ald­ar­innar var Austurríki-​​Ungverjaland lagt niður og Fritz Lang — sem hafði lært mynd­list í Vínarborg og París — flutti til Berlínar sem þá til­heyrði [Lesa meira …]

Furðuveran Beckett talar

Írska skáldið Samuel Beckett hefði orðið 106 ára í dag. Í dag er 13. apríl föstu­dagur og árið 1906. þegar Beckett fædd­ist, bar dag­inn upp á föstu­dag­inn langa.

 

Hann lést árið 1989 en aðeins tveimur árum áður birt­ist hið feimna leik­skáld í banda­rískri heim­ild­ar­mynd sem hét „Beðið eftir Beckett“ (sem var auð­vitað vísun í fræg­asta leik­rit Írans, Beðið eftir Godot).

 

Þetta er furðu­legt mynd­band — og það borgar sig að horfa á það til enda, þrátt fyrir að fyrstu mín­út­urnar séu tormeltar.

 

Á UbuWeb, frá­bæru vefsafni um framúr­stefnu­list, má svo finna allskonar efni um [Lesa meira …]

Hinn eini sanni Don Draper: Ótrúleg ástarsaga

Hinn eini sanni Don Draper: Ótrúleg ástarsaga

Bandaríska sjón­varps­þáttar­öðin Mad Men hefur notið mik­illa vin­sælda. Þáttaröðin hóf göngu sína árið 2007 og vakti strax mikla athygli fyrir framúrsk­ar­andi leikmynda-​​​​og bún­inga­hönnun. Persónusköpunin er ekki mikið síðri en sam­kvæmt kunn­ugum mun þáttur­inn vera prýð­is­góður sam­fé­lags­speg­ill, sé miðað við efri mið­stétt Bandaríkjanna á 7. áratug síð­ustu aldar. Þáttaröðin sýnir meðal ann­ars fram á hvernig hlut­gerv­ing kvenna var ráð­andi afl í sam­fé­lagi sjö­unda áratug­ar­ins, og þá sér­stak­lega í mark­aðs­fræðum – sem eru jú þau fræði sem snerta okkur vest­ur­landa­búa hvað mest í okkar póst­mód­ern­íska neyslu­sam­fé­lagi. Á sama tíma eru þættirnir þörf áminn­ing um hve tím­arnir hafa í raun lítið breyst, sama [Lesa meira …]

Orson Welles í sjónvarpsviðtali tveimur tímum fyrir andlát sitt

Kvikmyndagoðsögnin Orson Welles í við­tali í skemmti­þætti Merv Griffins, 10. októ­ber 1985. Welles, sem þarna er sjö­tugur, var á efri árum vin­sæll gestur í við­tals­þáttum í sjón­varpi. Hér ræðir hann afmæl­is­daga, elli og minningar.

 

Tveimur klukku­stundum eftir að við­tal­inu lauk fékk Welles hjarta­áfall og dó. Hann fannst á heim­ili sínu í Hollywood, við rit­vél­ina þar sem hann hafði verið að vinna að nýju handriti.

Salvador Dali í sjónvarpsþætti Mike Wallace, 1958

Bandaríski blaða­mað­ur­inn Mike Wallace lést 93 ára gam­all á dögunum. Hann var fræg­astur fyrir áratug­astarf sitt hjá 60 Minutes. En á sjötta áratugnum stjórn­aði hann eigin við­tals­þætti í sjón­varpi sem hét ein­fald­lega The Mike Wallace Interview.

 

Og árið 1958 var gestur Wallace eng­inn annar en spænski súr­realist­inn Salvador Dali. Hér sjáum við við­talið. Upphaf þáttar­ins er allsér­stakt — súr­realískt í augum nútíma­manna — en log­andi síga­retta er í aðalhlutverki þá.

 

Síðari hluti:

 

Mike Wallace (1918–2012).

Það allra páskalegasta sem nokkurn tíma hefur verið sýnt í sjónvarpi

Ragtime-​​píanistinn Jo Ann Castle tekur tryllta páska­sveiflu í banda­ríska skemmti­þætt­inum The Lawrence Welk Show, árið 1968, íklædd gulum páskak­an­ínu­bún­ing og með tvo tam­búrínu­veif­andi páskaunga sér við hlið.

 

Lemúrinn óskar les­endum nær og fjær gleði­legra páska!

Frá Brooklyn til Bamako

 

New York-​​sveitin The Sway Machinery sér­hæfði sig í rokk­uðum útgáfum af helg­isálmum Gyðinga, en tók upp á því árið 2010 að fara til Malí og taka upp plötu með malísku söngdív­unni Khairu Arby. Myndbandið er tekið upp í Bamako, höf­uð­borg Malí.