Magnús Ólafs­son ljós­mynd­ari var staddur við gamla barna­skól­ann í Reykjavík í júní 1908. Mikill mann­fjöldi var sam­an­kom­inn í port­inu til að heyra Björn Jónsson rit­stjóra halda ræðu um sam­bands­málið sem var heit­asta deilu­mál þeirra tíma.

Þó ljós­myndin nái ekki að fanga and­lit Björns, hann virð­ist hafa hreyft sig of mikið á meðan hann tal­aði, þá nær hún ýmsum and­litum á mynd. Þetta eru mest allt karlar, konur höfðu ekki einu sinni kosn­inga­rétt á þessum tíma nema í sveita­stjórn­ar­kosn­ingum, flestir með hatta, voru þetta þá brodd­borg­arar? Menn eru íbyggnir, hálf­daprir í bragði jafn­vel, er það kannski alltaf þannig þegar rætt er um stjórnmál?

Og þarna er ungur maður sem starir beint í lins­una. Hann snýr öfugt, kannski hafði hann ekki eirð til að fylgj­ast með ræðu­höld­unum, og fannst áhuga­verð­ara að fylgj­ast með Magnúsi ljós­mynd­ara að störfum. Þó ljós­mynda­tæknin væri kannski ekki ný af nál­inni árið 1908, þá hlýtur hún að hafa fagnað athygli manna í hinum litla og sveita­lega kaup­stað Reykjavík.

Til hliðar, og reyndar við fót­skór Björns, sitja þrír strákar. Barnsleg gleðin skín úr and­litum, þeir voru ábyggi­lega að hugsa um eitt­hvað allt annað en hvernig laga­texti sam­bands­lag­anna ætti nákvæm­lega að vera.

Í glugga mótar svo fyrir veru. Maður situr inni. Er hann sof­andi, eða var bara þægilegra að hlusta á ræð­una innandyra?

Hattakarlar og konur til hliðar.

Horfir í linsuna.

Björn Jónsson.

Strákar.

Sofandi?